Shikamaru jest genialnym leniwcem. Jego IQ przekracza 200, ale jego oceny szkolne były niskie wyłącznie z powodu niechęci do wkładania wysiłku. Asuma, jego nauczyciel, wykrył jego inteligencję poprzez gry i łamigłówki — jedyny sposób, aby zainteresować ucznia. Shikamaru ciągle narzeka na «uciążliwość» każdej sprawy, marzy o beztroskim życiu, obserwacji chmur i nicnierobieniu. Jednak właśnie jego wrodzona odpowiedzialność i oddanie przyjaciołom zmuszają go do przejmowania przywództwa, nawet jeśli tego nie chce. Jest gotowy poświęcić się dla towarzyszy, co podczas egzaminów i misji wielokrotnie się przejawia. Nie znosi przegrywania z kobietami (z powodu doświadczeń z matką i Ino), ale stopniowo uczy się przyjmować pomoc. Jego światopogląd w pierwszej części jeszcze się kształtuje: jest sceptyczny, pragmatyczny, ale już przyswaja «Wolę Ognia» poprzez nauki Asumy. Po niepowodzeniu misji mającej na celu przywrócenie Sasukego zaczyna wątpić w swoje przywódcze zdolności, ale to jedynie podkręca go do dalszego wzrostu.